Bài Viết Xã hội

Cây Ngô Đồng

Tăng Khôi


Thơ đề trên bia đình lăng vua Thiệu Trị đã nói đến một loài cây đặc trưng của xứ Huế :

Cây Ngô Đồng ấy thuộc họ thực vật Sterculiaceae, loài Sterculia populifolia Roxb, rất khác với cây vông nem hoặc vông đồng mà dân gian thường gọi tên lẫn lộn. Ngô Đồng có thân mộc khá cao, vỏ cây xám trắng, lá to hình tím, màu hoa tím nhạt. Người đời biết nhiều qua văn chương hơn là trong cuộc sống.

Ở Huế xưa kia, Ngô Đồng chỉ được trồng ở chốn vương giả. Đại nam nhất thống chí còn ghi lại :" Các tỉnh ven núi đều có. Đời Minh Mạng được đưa từ Quảng Đông đem về, trồng ở hai bên góc điện Cần Chánh. Lại sai biền binh đem lá lên các núi để tìm khắp, tìm được, đem trồng ở các góc điện". Rõ ràng giống cây không quá hiếm đến nỗi dân gian chẳng có để trồng. Phải chăng hoa Ngô quá đẹp, quá thanh cao nên các bậc đế vương xưa chỉ muốn dành riêng cho họ ?.

Thật ra dáng cây Ngô Đồng không đẹp lắm. Tàng thưa, lá ít, cây chẳng toả che đủ bóng mát cho người . Ngô Đồng chỉ thực sự lộng lẫy và sang trọng vào thời kỳ đơm hoa . Cuối đông sang xuân, trong tiết trời xứ Huế rét dịu, Ngô Đồng trút hết lá rồi phô kết những chùm hoa nho nhỏ, dày đặc trên cành. Hoa Ngô nở ra màu tím nhạt rồi dần ửng hoa cà. Từ xa, đứng ngắm thấy cả một vòm hoa làm sáng đẹp không gian.

Du khách đến thăm Huế vào mùa xuân thường trầm trồ chiêm ngưỡng vẻ đẹp của những tán hoa Ngô Đồng trước sân điện Cần Chánh, bên hồ Tĩnh Tâm và trong một số lăng tẩm của vua Nguyễn. Dẫu gần 200 năm cộng sinh với đền đài cung điện, được đúc nối lên Nhân đỉnh (dựng ở Thế Miếu từ năm 1937) cùng với 28 cây thân mộc khác đại diện cho muôn loài cỏ cây nước Việt, ngày nay, Ngô Đồng trong di tích vẫn còn ít ỏi và thưa thớt lắm. Tuy nhiên, sự thưa ít ấy có ý nghĩa điểm xuyết và trang sức cho không gian di tích. Đứng ở Tử Cấm Thành, thưởng ngắm hoa Ngô, du khách không chỉ tận hưởng vẻ đẹp rêu phong cổ tích của cung điện vàng son một thuở mà còn cảm nhận được hồn di tích được kết đọng lại cùng với cỏ hoa trang nhã.

Ngày hạ chói chang đi qua, tháng đông rét mướt cũng dần hết và một sáng xuân dịu mát, ta chợt ngỡ ngàng thảng thốt trước dáng sắc hoa Ngô . Trong màn sương khói mỏng manh của đất trời xứ Huế sau tết, thấp thoáng ẩn hiện một vòm hoa tím nhạt giữa không gian xanh thành phố. Từ xa đứng ngắm, ta như được chiêm ngưỡng một đám mây sáng đẹp đang sà nhẹ xuống để ôm ấp mái phố. Cái dáng tĩnh tại, vẻ mơ màng của hoa Ngô hoà điệu cùng cái động, cái tấp nập của phố phường đã làm nên một vần thơ đẹp . Cũng có lúc lòng đầy say đắm, khách du lịch khẽ khàng bước tới cội hoa . Ngồi tựa gốc Ngô Đồng thanh thản dõi tầm mắt lên cao, qua tán hoa Ngô phô nở mịn màng ta mới cảm nghiệm hết nét thanh khiết của hồn trời xuân xứ Huế.

Nhớ Ngô Đồng để mong thật nhiều Ngô Đồng nở hoa trong từng khuôn viên xanh thành Huế, trong di tích, ngoài công viên hay dọc đôi bờ sông Hương thơ mộng. Và cùng với sắc lửa chói chang của phượng hạ, vẻ trinh bạch nhạt nhoà của Sầu đông ... màu tím mơ màng của hoa Ngô Đồng sẽ góp thêm nét duyên thầm cho cảnh sắc xứ Huế.



Số Lần Chấm:  
2

(để chấm điễm, xin bấm vào số sao)

Số lần đọc: 3,911
Nguồn:
Đăng bởi: Ngô Đồng (11/14/2004)
Người gửi:
Người sửa: TVMT;