Bài Viết Văn hóa

TẾT CỦA TÔI, CHÚT HƯƠNG XƯA...

Phan Thị Thu Hà

Thuở nhỏ, khoảng thời gian tôi yêu thích nhất trong năm là những ngày cuối đông, từ Giáng Sinh cho đến Tết, trong cái lạnh dìu dịu, hồn lâng lâng đợi chờ năm mới.

Mùa đông ở Ðà Nẵng thường hiền hoà, tương đối dễ chịu. Có mưa, nhưng ít khi mưa lê thê hay rét buốt kéo dài tuần này qua tuần khác. Vẫn có nhiều ngày trời thật đẹp, với nắng nhẹ và thoáng lạnh ngây ngây. Chiếc áo len mỏng của buổi mai đi học, trưa về đã thấy không còn cần đến nữa

Sau Giáng Sinh, bài hát “Ly rượu mừng”của Hoài Bắc Phạm Ðình Chương bắt đầu vang vang khắp nơi. Không khí nồng đượm Tết như đã tưng bừng ở cái tỉnh nhỏ êm đềm này. Chợ Hàn, Vườn hoa, những dãy phố chính đường Hùng Vương, Ðộc Lập. , các cửa tiệm lớn nhỏ, nơi nào cũng nhộn nhịp, rộn ràng. Ở trường, không khí Tết đến cùng lúc với kỳ thi đệ nhất lục cá nguyệt vừa xong. Mỗi lần tan học, dắt xe đạp ra về qua cổng phụ, từ dãy phòng cạnh nhà Thầy Hiệu trưởng, đã vọng ra những bài hát Xuân vui vui và quen thuộc. Những “casĩ” của Phan Chu Trinh đang tập dượt ráo riết, tất cả cho Ðêm văn Nghệ Tất Niên. Ngoài Thu Phong, Nguyễn thị Mùi và Phụng Hồng, trường còn có những tiếng hát rất hay khác. Như Nguyễn Bá Trạc, trong bộ áo màu xám cổ truyền của người Trung Hoa, một đêm Liên Hoan năm nào, với bài hát “Cánh Hồng Trung Quốc”. Như Ðỗ Toàn, với cây đàn guitare, giọng hát trầm ấm và bản “Hoa Xuân”. Như Ngô Vương Hoàng, xinh tươi và thật nhí nhảnh trong bài hát nhại :

“Một ngày anh chết đi, em tiễn chân anh ra tận cuối đồi. ”. Và nhiều người nữa. Trong lớp cũng vậy, thi vừa dứt là Trưởng ban Văn Nghệ đã thúc dục bạn bè góp bài cho báo. Thường những năm rãnh rổi thì có nội san, còn ngày đệ nhị, đệ nhất. mãi lo thi cử cuối năm nên chỉ tờ bích báo. Nhưng cái đó cũng không hẳn, tất cả tuỳ thuộc tài cổ động của Trưởng ban Văn Nghệ, tuỳ ở sự hăng hái, ở cảm hứng sáng tác của các “văn, thi sĩ” trong lớp nữa. Và báo Xuân, dù nội san hay bích báo, cũng đã trở thành như một cái lệ vui để mừng năm mới của ngày đi học, cũng như truyền thống Lưu Bút, mỗi độ Hè chia tay. ( Nhiều khi “vui quá” có vài người mượn như lý do chính đáng đểø “chuồn” một giờ học nào đó khiến Thầy Nguyễn Ngọc Th. đã có lần thốt lên : “làm báo ?, báo đời đóù !”) Những buổi học cuối năm, không khí Tết chan hoà khi các Thầy, Cô cho nghỉ một, hai giờ, rồi cả lớp thay phiên nhau hát, hoặc vui hơn nữa, Thầy Cô hát cho học trò nghe. Ðôi khi được “ăn Tết” sớm, như một ngày ở Phan Châu Trinh xưa, giờ Pháp Văn cuối năm, Thầy Nguyễn Bá Việt đến với một bao kẹo thật to giữa sự hân hoan của học trò. Tiệc tất niên ở mỗi lớp thì năm có, năm không. Ðặc biệt hồi đệ nhất, buổi Liên hoan vui và “long trọng” hơn năm nào cả. Có chương trình văn nghệ nho nhỏ, có đủ bánh mứt, hạt dưa, có “bia”, bong bóng, confetti, và dây hoa xanh, hồng giăng khắp trần nhà. Tấm bảng đen cũng được trang hoàng với phấn đủ màu và câu “Cung Chúc Tân Xuân” viết thật bay bướm. làm cho căn phòng học mọi ngày bỗng trở nên vui tươi lạ thường. Bạn bè tất cả đều nhiệt tình trong việc lo tổ chức buổi Họp mặt, và Nguyễn Quang Trung là một trong những người hăng hái nhất. Tấm ảnh kỷ niệm nào cũng dễ nhận ra Trung, trên tay bạn luôn luôn có chiếc mặt nạ con cọp ! Ngoài Thầy Nguyễn Thanh Trầm, giáo sư hướng dẫn, đến chung vui với Ðệ Nhất A hôm ấy còn có các Thầy Lê Quang Mai và Nguyễn Ngọc Thanh. Buổi Liên Hoan cảm động và ấm cúng trong tình thân thầy trò, bè bạn. Có lẽ cả lớp ai cũng hiểu, đây là lần họp mặt tất niên cuối cùng. Trong nhà, hương vị Tết thực sự về khi thấy mẹ sửa soạn nấu bánh chưng. Tuy nhiên, cảm giác mong đợi Tết thường đến với tôi thật sớm, từ cuối thu, khi trời bắt đầu chớm lạnh, một hôm thấy bụi cúc nhỏ bên hiên nhà trổ vài bông hoa lúc nào không hay. Nhớ mãi những buổi chiều cuối năm đi học về, tìm thấy mẹ đang sửa soạn mức bánh, không khí ấm áp trong căn bếp nhỏ càng làm tăng thêm nổi nao nức chờ đợi năm mới. Và cũng nhớ cái cảm xúc bồi hồi, bâng khuâng của lần đầu nhận được tấm thiệp chúc Tết, từ một nơi thật xa.

Năm nào cũng vậy, thi xong ở trường bọn tôi mới được cha mẹ cho hay năm nay sẽ ở lại nhà Ðà Nẵng, hay về Huế, quê Ngoại, để “ăn Tết”. Ðà Nẵng với Huế cách nhau có là bao, chỉ độ một vài giờ xe, nhưng ngày xưa những lần được “đi xa” như vậy là nao nao vui trên suốt quảng đường. Thuở ấy, đèo Hải Vân còn đường một chiều, các xe phải chờ ở đỉnh trước khi đổ xuống một lượt theo giờ nhất định. Cuối năm, trên đỉnh Hải Vân cao, sương mù giăng khắp nơi và thường khá lạnh. Giữa cảnh đồi núi bao la, trùng trùng điệp điệp, vô cùng đẹp, những ngày sắp sửa bước vào tuổi đôi mươi, đứng nhìn mây trắng bay bay rồi mơ mộng viễn vông. Không phải chỉ có mấy ngày đầu năm, mà cái vui Tết đã có từ trong những lúc sửa soạn, từ trong khi chờ đợi. Như buổi tối, anh chị em ngồi quây quần, huyên thuyên vui chuyện cạnh nồi bánh chưng đang sôi trên bếp lửa ấm áp, nhóm sau vườn nhà, để đợi những cặp bánh tí hon, ngày nhỏ được mẹ cho mỗi đứa tự gói lấy. Như những lần tất cả lúp thúp theo cha mẹ đi chợ Tết chọn cành mai, được hỏi đến là tranh nhau ồn ào góp ý. Như cảm giác rộn ràng khi chợt trông thấy cành mai làm tươi sáng một góc nhà. Màu vàng chẳng phải là màu ưa thích nhất, nhưng tôi vẫn yêu biết bao những cành hoa mai, thấy nó như biểu tượng vui rực rỡ của một năm mới đầy hứa hẹn. Và ba ngày Tết bên mình, nhà nào mà thiếu được ? ( Canada có một loại hoa, tên gọi là “forsythia”, cánh hoa nhỏ, thường nở vào những ngày đầu xuân, khi trời còn rất lạnh. Không đẹp bằng vì hoa nhiều hơn lá, nhưng nhìn xa một khóm màu vàng trông tựa hoa mai. Có lẽ, vì một gợi nhớ, nên người Việt Nam ở đây hay trồng nó, vườn trước, vườn sau ? ). Như cảm giác êm ấm của gia đình thân yêu và đông đủ trong đêm 30 thức cúng giao thừa. Mùi trầm hương, ánh nến của cây đèn sáp đỏ lung linh trên bàn thờ, và nổi nao nức khó tả miên man theo tôi vào giấc ngủ. Những ngày vui thường trôi nhanh. Tết cũng thế. Mùng 4 Tết, tuy còn vui chơi vớt vát, nhưng đã có cảm giác “tiếc rẻ” những ngày vui qua mau ! Chờ đợi mãi rồi “ba ngày Tết” cũng hết, quá nhanh so với sự nao nức và hồi hộp trông ngóng trước đó. Và thuở nhỏ, sang mùng 5 Tết là đãø thấy” buồn” quá rồi ! Ngày nghỉ gần hết, sắp đi học trở lại, thi cử gần kề, và bộ bài đã bị mẹ cha cất đi. Phải ít ngày sau, hoặc có khi cả tuần lễ, mới lấy được lại đà học cũ ! Rồi hình như, càng lớn, cái nao nức đón Tết mỗi năm cũng giảm lần với tuổi, với thời cuộc đặc biệt của đất nước. Những năm sau 68, cái vui Tết chẳng còn trọn vẹn nữa, bởi nổi lo sợ phập phồng một mùa Xuân Mậu Thân có thể bất ngờ tái diễn. Và Tết sau cùng ở một Sài Gòn xưa, mùa Xuân 75, như đã có linh cảm trước một biến cố sắp sửa xảy đến cho quê hương.

Sau đó, những cái Tết tha hương bắt đầu. Một dịp gợi nhớ ngày tháng cũ. Dẫu có những tổ chức, hay những buổi tiệc mừng năm mới của các hội đoàn người Việt, các Hội ái hữu v. . v. . nhưng vẫn thiếu cái khung cảnh, thiếu không khí nên khó tìm lại được hương vị và ý nghĩa Tết như ở quê nhà. Lại nữa, Tết ta thường rơi vào cuối tháng giêng hay tháng hai dương lịch là khoảng thời gian lạnh nhất của mùa đông Bắc Mỹ, có khi nhằm ngày bão tuyết, hoặc giữa tuần, mọi người đều phải đi làm. Thường một cuối tuần gần nhất được chọn để gặp nhau gọi là vui Tết, nhưng cũng ít khi gia đình được đông đủ như xưa. Tuổi trẻ bây giờ có thể đầy đủ về vật chất hơn, nhưng tôi vẫn thấy tiếc cho con tôi, chẳng hiểu được trọn vẹn tất cả những ý nghĩa đặc biệt thiêng liêng của ngày Tết, cũng như không có cái vui hồn nhiên khi mặc vào chiếc áo mới, sáng mùng một để chúc cha mẹ, hay có được niềm hân hoan trẻ thơ khi cầm trong tay tờ mừng tuổi còn thơm mùi bạc mới. Tết của một thời bên nhà. ngày cha mẹ hãy còn trẻ, anh chị em còn đông đủ, biết bao là vui ! Mỗi lần nghĩ đến, hồn bùi ngùi tiếc nhớ, và như được thấy lại hình ảnh của chính mình ngày nhỏ, hai tay che kín tai, lòng rộn ràng đứng nhìn những xác pháo hồng thắm, nổ vang, tung toé trước thềm nhà, một buổi sáng đầu năm xa xưa


Số Lần Chấm:  
7

(để chấm điễm, xin bấm vào số sao)

Số lần đọc: 2,865
Nguồn: phanchautrinhdanang.com
Đăng bởi: Tí Lười (1/24/2005)
Người gửi: TL