Bài Viết Âm nhạc

Lược Sử Bản Vọng Cổ

Trần Văn Khải

Bản vọng cổ, trước hết có tên là Dạ Cổ, do ông Cao Văn Lầu, tục gọi là Sáu Lầu ở Bạc-Liêu sáng chế vào năm 1920 (ba năm sau khi cải lương ra đời) . Sanh năm 1890, ông Sáu Lầu được 30 tuổi khi ông chế bản vọng cổ . Lúc ấy ông cưới vợ được 10 năm, nhưng không có con .

Cha mẹ buộc ông phải cưới vợ khác vì sợ tuyệt tự . Ông buồn rầu không còn muốn làm ăn gì nữa . Ban ngày ra ngoài đồng, ông nghiền ngẫm những lời vợ ông nói với ông trước khi chia tay, ông vốn biết đờn cổ nhạc nên trong tâm trạng người chồng đau khổ trước cảnh gia đình tan rã, ông cảm hứng tạo ra bản nhạc 20 câu gọi là "Dạ Cổ Hoài Lang" (Ðêm khuya nghe tiếng trống nhớ chồng) có ý để kỷ niệm mối tâm tình của vợ ông đối với ông .

Có lẽ vì Hoàng Thiên bất phụ hảo tâm nhơn, nên khi ông sáng tác bản vọng cổ rồi, ít lâu sau vợ ông thụ thai và ông bà được sáu người con .

Về sau bản "Dạ Cổ Hoài Lang" được đổi tên là "Vọng Cổ Hoài Lang" (trông mối tình xưa mà nhớ đến chồng) . Sau đây là bài Vọng Cổ Hoài Lang nguyên thủy của ông Sáu sáng tác năm 1920 .




Dạ Cổ Hoài Lang

(nhịp đôi)

Từ là từ phu tướng
Bửu kiếm sắc phong lên đàng

Vào ra luống trông tin chàng
Ðêm năm canh mơ màng

Em luống trông tin nhàn
Ôi, gan vàng quặn đau

Ðường dầu xa ong bướm
Xin đó đừng phụ nghĩa tào khang

Còn đêm luống trông tin bạn
Ngày mỏi mòn như đá vọng phu

Vọng phu vọng, luống trông tin chàng
Lòng xin chớ phụ phàng

Chàng hỡi chàng có hay
Ðêm thiếp nằm luống những sầu tây

Biết bao thuở đó đây xum vầy
Duyên sắt cầm đừng lợt phai

Thiếp cũng nguyện cho chàng
Nguyện cho chàng hai chữ bình an

Mau trở lại gia đàng
Cho én nhạn hiệp đôi


(Trích sách "Nghệ Thuật Sân Khấu" của Trần Văn Khải)


Bài vọng cổ trên đây chỉ có 2 nhịp, sau này các nhạc sĩ sáng tác đã tăng lên thành 4, 8 rồi 16 nhịp . Ca sĩ cải lương cần phải có làn hơi dài thì mới có thể chạy theo những bài hát nhiều nhịp này nhưng họ không ngại tập vì hơi càng dài thì . . . càng mùi và càng được khán thính giả "khoái" .

Năm 1959, thi sĩ Kiên Giang (tác giả bài thơ "Hoa Trắng Thôi Cài Trên Áo Tím") và cũng là soạn giả cải lương Hà Huy Hà, nâng lên thành 32 nhịp trong bài "Đội Gạo Đường Xa" (chuyện thầy Tử Lộ). Cố nghệ sĩ Hữu Phước hát bài này thì phải nói là lột được cả ý lẫn kỹ thuật hát 32 nhịp . Tên tuổi của ông gắn liền với bài vọng cổ này .


Số Lần Chấm:  
1

(để chấm điễm, xin bấm vào số sao)

Số lần đọc: 3,213
Nguồn: Nghệ Thuật Sân Khấu (Trần Văn Khải)
Đăng bởi: Thành Viên ()
Người gửi: Biển Nhớ
Người sửa: TVMT 6/4/2003;