{"id":4958,"date":"2022-11-03T06:35:44","date_gmt":"2022-11-03T13:35:44","guid":{"rendered":"https:\/\/dactrung.com\/blog\/?p=4958"},"modified":"2022-11-03T06:35:44","modified_gmt":"2022-11-03T13:35:44","slug":"hoai-co","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dactrung.com\/blog\/tuy-but\/hoai-co\/nhuhoa\/","title":{"rendered":"Ho\u00e0i C\u1ed5"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Thapcham-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" class=\"alignleft size-medium wp-image-4960\" srcset=\"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Thapcham-300x169.jpg 300w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Thapcham-768x432.jpg 768w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Thapcham-585x329.jpg 585w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Thapcham.jpg 904w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><br \/>\nB\u01b0\u1edbc t\u1edbi \u0111\u00e8o ngang b\u00f3ng x\u1ebf t\u00e0<br \/>\nC\u1ecf c\u00e2y chen l\u00e1, \u0111\u00e1 chen hoa<br \/>\nLoanh quanh d\u01b0\u1edbi n\u00fai ti\u1ec1u v\u00e0i ch\u00fa<br \/>\nL\u00e1c \u0111\u00e1c ven s\u00f4ng ch\u1ee3 m\u1ea5y nh\u00e0<br \/>\nNh\u1edb n\u01b0\u1edbc \u0111au l\u00f2ng con qu\u1ed1c qu\u1ed1c<br \/>\n\u0110au l\u00f2ng m\u1ecfi mi\u1ec7ng c\u00e1i gia gia<br \/>\nD\u1eebng  ch\u00e2n \u0111\u1ee9ng l\u1ea1i tr\u1eddi non n\u01b0\u1edbc<br \/>\nM\u1ed9t m\u1ea3nh t\u00ecnh ri\u00eang ta v\u1edbi ta.<\/p>\n<p>B\u1ed7ng d\u01b0ng c\u1ea3 b\u00e0i th\u01a1 Qua \u0110\u00e8o Ngang c\u1ee7a b\u00e0 Huy\u1ec7n Thanh Quan hi\u1ec7n ra trong \u00f3c t\u00f4i m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u1eb9 nh\u00e0ng th\u00f4ng su\u1ed1t, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 nh\u00e0,  sau khi tham d\u1ef1 ng\u00e0y \u0110\u1ea1i H\u1ed9i Champa 2007 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0o hai ng\u00e0y 7 v\u00e0 8 th\u00e1ng 7 n\u0103m 2007 t\u1ea1i Le Petit Trianon Theatre, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ed1 5 th\u00e0nh ph\u1ed1 San Jose .<br \/>\nT\u00f4i bi\u1ebft c\u00f3 \u0111\u1ea1i h\u1ed9i n\u00e0y kh\u00f4ng qua b\u00e1o ch\u00ed, m\u00e0 qua di\u1ec5n \u0111\u00e0n c\u1ee7a c\u00e1c anh Tr\u1ea7n L\u1ee5c.  L\u00e2u nay vi\u1ec7c gia \u0111\u00ecnh gi\u1eef ch\u00e2n t\u00f4i \u1edf nh\u00e0 nhi\u1ec1u h\u01a1n ra ph\u1ed1 \u0111\u1ec3 d\u1ef1 h\u1ed9i. <!--more--><br \/>\nT\u00f4i t\u00f2 m\u00f2 khi \u0111\u1ecdc \u201c\u0110\u1ea1i H\u1ed9i Champa 2007 \u2013 V\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a x\u00e3 h\u1ed9i Champa 175 n\u0103m sau khi v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c n\u00e0y b\u1ecb x\u00f3a b\u1ecf tr\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 (1832-2007).\u201d (Conference on Champa 2007 \u2013 Socio-cultural Issues of Champa 175 years arter its disappearance 1832-2007)  Nh\u1ea5t l\u00e0 qua nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n tr\u00e0 d\u01b0 t\u1eedu h\u1eadu, ng\u01b0\u1eddi ta hay kh\u00e1o v\u1edbi nhau v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1eabu h\u1ec7 c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Ch\u00e0m.<!--more--><\/p>\n<p>C\u1ea3 h\u1ed9i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, tr\u00ean l\u1ea7u l\u00e0 ph\u00f2ng \u0103n, b\u00ean d\u01b0\u1edbi l\u00e0 ph\u00f2ng h\u1ed9i th\u1ea3o, c\u00e1c di\u1ec5n gi\u1ea3 l\u00e0 c\u00e1c chuy\u00ean gia c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 Champa c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Ch\u00e0m \u1edf Vi\u1ec7t Nam, Cam B\u1ed1t, M\u00e3 Lai, Ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 Hoa K\u1ef3. T\u00f4i ng\u1ed3i k\u1ec1 b\u00ean \u00f4ng Cao V\u0103n \u0110\u1ec7 t\u00ean n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t v\u00ec \u00f4ng cao, v\u0103n l\u00e0 ch\u1eef l\u00f3t cho con trai v\u00e0 \u0110\u1ec7 l\u00e0 phi\u00ean \u00e2m c\u1ee7a David, \u00f4ng t\u1ef1 gi\u1edbi thi\u1ec7u nh\u01b0 th\u1ebf, ngo\u00e0i ra v\u00ec nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 d\u00e2n t\u1ed9c Ch\u00e0m s\u1ed1ng tr\u00ean \u0111\u1ea5t Vi\u1ec7t Nam, \u00f4ng c\u00f3 th\u00eam t\u00ean Che Sah Binu. \u00d4ng David Griffiths Sox l\u00e0 m\u1ed9t di\u1ec5n gi\u1ea3 trong ng\u00e0y h\u1ed9i n\u00e0y.<\/p>\n<p>D\u0129 nhi\u00ean t\u00f4i h\u1ecfi lung tung v\u1ec1 \u201cm\u1eabu h\u1ec7\u201d l\u00e0 th\u1ebf n\u00e0o?  Quy\u1ec1n l\u1ee3i \u201cm\u1eabu h\u1ec7\u201d ra sao?  \u0110\u01b0\u1ee3c g\u00ec m\u1ea5t g\u00ec, t\u1ed1t hay x\u1ea5u gi\u1eefa m\u1eabu h\u1ec7 v\u00e0 ph\u1ee5 h\u1ec7.  B\u1ed1n c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi t\u00f4i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 b\u1ed1n c\u00e2u ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c nhau.  T\u00f4i h\u1ecfi m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef trung ni\u00ean, c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi:  \u201cM\u1eabu h\u1ec7 l\u00e0 c\u00f3 con theo h\u1ecd m\u1eb9.\u201d  H\u1ecfi m\u1ed9t \u00f4ng gi\u00e0 l\u00e3o:  \u201cM\u1eabu h\u1ec7 l\u00e0 t\u00f4n s\u00f9ng M\u1eb9, ng\u01b0\u1eddi sanh s\u1ea3n ra d\u00e2n t\u1ed9c.\u201d  H\u1ecfi m\u1ed9t c\u00f4 tre tr\u1ebb:  \u201cM\u1eabu h\u1ec7 l\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0 c\u00f3 quy\u1ec1n nhi\u1ec1u h\u01a1n \u0111\u00e0n \u00f4ng.\u201d  H\u1ecfi m\u1ed9t anh trung ni\u00ean:  \u201cM\u1eabu h\u1ec7 l\u00e0 con g\u00e1i \u0111i c\u01b0\u1edbi con trai.\u201d<\/p>\n<p>T\u00f4i g\u1eb7p anh T\u1eeb C\u00f4ng Ph\u1ee5ng, anh c\u00f2n m\u1ec7t m\u1ecfi sau cu\u1ed9c gi\u1ea3i ph\u1eabu h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc, anh n\u00f3i cho t\u00f4i nghe, m\u1eabu h\u1ec7 l\u00e0 con g\u00e1i \u0111\u1ebfn nh\u00e0 con trai \u0111\u1ec3 h\u1ecfi c\u01b0\u1edbi ch\u1ed3ng, nh\u01b0ng con c\u00e1i v\u1eabn ph\u1ea3i theo h\u1ecd c\u1ee7a cha.  Mu\u1ed1n bi\u1ebft v\u1ec1 phong t\u1ee5c t\u1eadp qu\u00e1n c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Ch\u00e0m c\u00f3 l\u1ebd t\u00f4i ph\u1ea3i b\u1ecf r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 t\u00ecm \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, t\u00ecm \u0111\u1ecdc c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u trong th\u01b0 vi\u1ec7n, ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c trong c\u00e1c cu\u1ed9c l\u1ec5 h\u1ed9i th\u1ebf n\u00e0y, v\u00ec ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ed9i ch\u1ec9 n\u00f3i \u0111\u1ebfn v\u0103n h\u00f3a sau khi qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u00f3a t\u00ean sau 175 n\u0103m.<br \/>\nN\u00f3i \u0111\u1ebfn d\u00e2n t\u1ed9c Ch\u00e0m (Champa) l\u00e0 ngh\u0129 ngay \u0111\u1ebfn Ch\u00e2u \u00d4 \u2013 Ch\u00e2u L\u00fd, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn n\u00e0ng c\u00f4ng ch\u00faa Huy\u1ec1n Tr\u00e2n, ngh\u0129 \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n t\u00ecnh huy\u1ec1n tho\u1ea1i Huy\u1ec1n Tr\u00e2n-Tr\u1ea7n Kh\u1eafc Chung.  L\u1ecbch s\u1eed mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edb, \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u0129 \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng hay d\u1ef1ng n\u00ean huy\u1ec1n tho\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u00f4i khi vi\u1ebft truy\u1ec7n d\u00e3 s\u1eed, d\u00f9ng t\u00ean nh\u00e2n v\u1eadt c\u00f3 th\u1eadt r\u1ed3i th\u00eam th\u1eaft theo \u00fd m\u00ecnh, d\u1ef1ng th\u00eam nh\u1eefng t\u00ecnh ti\u1ebft \u00e9o le l\u00e3ng m\u1ea1n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc \u0111\u00f4i khi kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd c\u1ee9 th\u1ebf k\u1ec3 l\u1ea1i cho con ch\u00e1u nghe theo \u00fd c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc, l\u00e2u ng\u00e0y ch\u00e0y th\u00e1ng c\u00e2u chuy\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed b\u1ed7ng tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e2u chuy\u1ec7n t\u00ecnh di\u1ec5m l\u1ec7 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng th\u00e0nh phim.<\/p>\n<p>175 n\u0103m sau ng\u00e0y qu\u1ed1c gia Champa b\u1ecb x\u00f3a t\u00ean tr\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 l\u1ecbch s\u1eed, con ch\u00e1u gi\u00f2ng t\u1ed9c Champa \u0111ang c\u00f9ng gi\u00f2ng Vi\u1ec7t t\u1ed9c phi\u00eau du tr\u00ean \u0111\u1ea5t M\u1ef9 t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i h\u1ed9i, t\u00ecm v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a x\u00e3 h\u1ed9i b\u1ea3n s\u1eafc ri\u00eang c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c m\u00ecnh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1eadt \u0111\u00e1ng k\u00ednh ph\u1ee5c.  H\u01a1n m\u1ed9t th\u1ebf k\u1ef7 x\u01b0\u01a1ng c\u1ed1t ti\u1ec1n nh\u00e2n \u0111\u00e3 th\u00e0nh b\u1ee5i, nh\u1eefng th\u00e1p Ch\u00e0m u u\u1ea9n \u0111\u1ee9ng ch\u01a1 v\u01a1 tr\u00ean nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c l\u1ed9 ngang qua Phan Thi\u1ebft, Nha Trang.  C\u00f3 v\u00e0o Th\u00e1p B\u00e0 Nha Trang xin x\u00e2m m\u1ed9t l\u1ea7n h\u1eb3n kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o qu\u00ean kh\u00f4ng kh\u00ed l\u00e0nh l\u1ea1nh bu\u1ed3n bu\u1ed3n t\u1eeb trong th\u00e1p ph\u1ea3 ra, m\u00f9i kh\u00f3i h\u01b0\u01a1ng tr\u1ea7m u\u1ea5t, nh\u01b0 than v\u00e3n \u201cH\u1eadn \u0110\u1ed3 B\u00e0n\u201d day d\u1ee9t.  <\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u1ee9ng gi\u1eefa nh\u1eefng ph\u1ee5 n\u1eef m\u1eb7c l\u1ec5 ph\u1ee5c Ch\u00e0m, chi\u1ebfc \u00e1o d\u00e0i k\u00edn t\u00e0, thay v\u00ec x\u1ebb t\u00e0 cao l\u00ean \u0111\u1ebfn eo th\u00e0nh chi\u1ebfc \u00e1o d\u00e0i Vi\u1ec7t Nam, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ed9i kh\u0103n, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng, nh\u1eefng chi\u1ebfc kh\u0103n qu\u00e0ng ph\u1ee7 h\u1ebft m\u00e1i t\u00f3c, duy\u00ean d\u00e1ng qu\u00e0ng quanh c\u1ed5.  Ph\u1ea7n c\u00e1c \u00f4ng m\u1eb7c chi\u1ebfc \u00e1o b\u00e0 ba v\u1ea1t kh\u00e1ch, t\u00f4i h\u1ecfi th\u0103m m\u1ed9t \u00f4ng trong ban t\u1ed5 ch\u1ee9c, \u00f4ng m\u1eb7c \u00e1o c\u00f3 k\u1ebft n\u00fat v\u1ea3i nh\u01b0 \u00e1o ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c: \u201cC\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u00fang l\u00e0 \u00e1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0m m\u1eb7c ng\u00e0y x\u01b0a kh\u00f4ng?\u201d   \u00d4ng c\u01b0\u1eddi tr\u1ea3 l\u1eddi:  \u201cKh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u00e2u, th\u00eam n\u00fat t\u00e0u n\u00e0y, ch\u1ec9 cho \u0111\u1eb9p th\u00f4i.\u201d<br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0710-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" class=\"alignleft size-medium wp-image-4961\" srcset=\"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0710-225x300.jpg 225w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0710-768x1024.jpg 768w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0710-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0710-1170x1560.jpg 1170w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0710-585x780.jpg 585w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0710.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><br \/>\nChampa l\u00e0 n\u00f3i chung c\u00e1c ch\u1ee7ng t\u1ed9c:  Ch\u0103m (Ch\u00e0m) v\u00e0 nh\u1eefng s\u1eafc d\u00e2n T\u00e2y Nguy\u00ean nh\u01b0: Jarai, Edh\u00e9, Chru, Raglai, Bahnar, S\u00e9dang, Ma, Kaho, Stieng.  T\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a Ch\u00e0m pha tr\u1ed9n gi\u1eefa \u1ea4n \u0110\u1ed9 gi\u00e1o v\u00e0 H\u1ed3i gi\u00e1o t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 XI. B\u00e2y gi\u1edd th\u00ec t\u00f4n gi\u00e1o ch\u00ednh l\u00e0 H\u1ed3i Gi\u00e1o.  Tr\u00f4i n\u1ed5i sau bao nhi\u00eau th\u1ebf k\u1ef7, n\u1ed7i l\u00f2ng c\u1ee7a d\u00e2n Ch\u00e0m v\u1eabn \u0111au \u0111\u00e1u mong ch\u1edd m\u1ed9t ng\u00e0y to\u00e0n t\u1ed9c Ch\u00e0m h\u1ecdp l\u1ea1i c\u00f9ng nhau. <\/p>\n<p>T\u00f4i kh\u00f4ng hi\u1ec3u ng\u00f4n ng\u1eef ng\u01b0\u1eddi Champa pha tr\u1ed9n th\u1ebf n\u00e0o,  nh\u01b0ng trong ng\u00e0y h\u1ed9i, khi anh Ramh Dock l\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u tr\u00ecnh di\u1ec5n hai nh\u1ea1c c\u1ee5, \u0111\u01b0\u1ee3c anh t\u1ef1 ch\u1ebf t\u1ea1o b\u1eb1ng tre t\u1ea1i ti\u1ec3u bang North Carolina, Hoa K\u1ef3 anh \u0111\u00e3 ph\u1ea3i d\u00f9ng Anh Ng\u1eef.  Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng lo\u00e1ng tho\u00e1ng, khi t\u00f4i kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0747-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" class=\"alignleft size-medium wp-image-4959\" srcset=\"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0747-300x225.jpg 300w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0747-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0747-768x576.jpg 768w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0747-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0747-1170x878.jpg 1170w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0747-585x439.jpg 585w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0747.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0745-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" class=\"alignleft size-medium wp-image-4962\" srcset=\"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0745-300x225.jpg 300w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0745-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0745-768x576.jpg 768w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0745-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0745-1170x878.jpg 1170w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0745-585x439.jpg 585w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0745.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0737-196x300.jpg\" alt=\"\" width=\"196\" height=\"300\" class=\"alignleft size-medium wp-image-4963\" srcset=\"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0737-196x300.jpg 196w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0737-668x1024.jpg 668w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0737-768x1177.jpg 768w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0737-585x897.jpg 585w, https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/CIMG0737.jpg 841w\" sizes=\"(max-width: 196px) 100vw, 196px\" \/><br \/>\nCh\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh v\u0103n ngh\u1ec7 th\u1eadt phong ph\u00fa, qua c\u00e1c v\u0169 \u0111i\u1ec7u nh\u1ecbp nh\u00e0ng, trong trang ph\u1ee5c \u0111\u1ea7y m\u00e0u s\u1eafc, t\u00f4i bi\u1ebft c\u00e1c em \u0111\u00e3 b\u1ecf r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00f4ng s\u1ee9c \u0111\u1ec3 t\u1eadp d\u01b0\u1ee3t.  C\u00e1c b\u00e0i h\u00e1t t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, thanh \u00e2m bu\u1ed3n r\u1ea7u, \u00e2m \u0111i\u1ec7u v\u1eddi v\u1ee3i gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng b\u00e0i h\u00e1t th\u1eddi chinh chi\u1ebfn c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, b\u1ea5t ng\u1edd b\u00e0i  \u201cN\u1ed7i bu\u1ed3n Ch\u00e2u Pha\u201d ng\u1ecdt l\u1ecbm c\u1ea5t l\u00ean ch\u1ee9ng minh cho \u0111i\u1ec1u t\u00f4i suy ngh\u0129:<\/p>\n<p>Ng\u1edd \u0111\u00e2u t\u00e2m t\u01b0 n\u00e0ng \u0111\u00e3 tr\u00f3t \u00f4m m\u1ed9t n\u1ed7i bu\u1ed3n.<br \/>\nChi\u1ec1u m\u01b0a r\u01a1i r\u01a1i, n\u00e0ng hay \u0111\u1ee9ng \u00e2m th\u1ea7m nh\u1edb ai&#8230;<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng r\u1ed3i m\u1ed9t h\u00f4m nao, chim r\u1eebng l\u1ea1i r\u00edu r\u00edt<br \/>\n\u0110\u00f3n anh chi\u1ebfn s\u0129 v\u1ec1 th\u0103m bu\u00f4ng l\u00e0ng, n\u00fai \u0111\u1ed3i.<br \/>\nR\u01b0\u1ee3u c\u1ea7n l\u1ea1i mang th\u00eam ra, r\u1eebng v\u00e0ng r\u1ed9n vui c\u00e2u ca.<br \/>\n\u0110\u00eam li\u00ean hoan, Ch\u00e2u Pha nh\u01b0 hoa xinh \u0111\u1eb9p n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi s\u00e1ng ng\u1eddi<\/p>\n<p>\u00c0 th\u00ec ra Ch\u00e2u Pha \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 \u00fd th\u01b0\u01a1ng anh l\u00ednh tr\u1eadn.<br \/>\nChi\u1ec1u nao qua bu\u00f4ng, c\u00f9ng s\u01a1n n\u1eef duy\u00ean n\u1ed3ng th\u1eafm trao.<br \/>\nB\u00e0 con th\u01b0\u1eddng tr\u00eau Ch\u00e2u Pha, ni\u1ec1m ri\u00eang th\u01b0\u1eddng hay d\u1ea5u k\u00edn.<br \/>\nNh\u01b0ng nay ai ai c\u0169ng hi\u1ec3u n\u1ed7i bu\u1ed3n Ch\u00e2u Pha . (L\u00ea Dinh)<\/p>\n<p>Nh\u01b0 \u0111\u00e3 nh\u1eafc \u1edf tr\u00ean, trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh v\u0103n ngh\u1ec7 n\u00e0y, \u0111\u00e0n t\u2019r\u01b0ng t\u00f4i \u0111\u00e3 nghe \u0111\u00e3 th\u1ea5y, \u00e2m thanh t\u1ea1o ra t\u1eeb c\u00e1c \u1ed1ng tre d\u00e0i ng\u1eafn kh\u00e1c nhau, c\u00f2n \u0111\u00e0n g\u2019ong l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u t\u00f4i th\u1ea5y, n\u00f3 gi\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e2y \u0111\u00e0n c\u00f2, nh\u01b0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u d\u00e2y h\u01a1n, c\u00e1c \u0111\u1ecdan d\u00e2y d\u00e0i ng\u1eafn v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 hai tr\u00e1i b\u1ea7u kh\u00f4, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng nh\u01b0 th\u00f9ng \u0111\u00e0n t\u1ea1o n\u00ean \u00e2m thanh tr\u1ea7m \u0111\u1ee5c.  Ban t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u1ec9 cho anh Dock \u0111\u00fang n\u0103m ph\u00fat qu\u00e1 \u00edt \u1ecfi \u0111\u1ec3 gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1ec1 lo\u1ea1i nh\u1ea1c c\u1ee5 T\u00e2y nguy\u00ean n\u00e0y th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc, anh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng t\u1ea1i ti\u1ec3u bang North Carolina, t\u1eeb c\u00e1c nh\u1ea1c c\u1ee5 n\u00e0y.<\/p>\n<p>T\u00f4i kh\u00f4ng d\u00e1m vi\u1ebft v\u1ec1 m\u1ed9t v\u0103n h\u00f3a, m\u1ed9t \u0111\u1eb7c t\u00ednh d\u00e2n t\u1ed9c, t\u00f4i ch\u1ec9 d\u00e1m nh\u00ecn ng\u1eafm n\u00e9t \u0111\u1eb9p \u201cho\u00e0i c\u1ed5\u201d sau 175 n\u0103m, t\u00ecm \u0111\u1ebfn h\u1ecdp l\u1ea1i c\u00f9ng nhau, nh\u1eafc nh\u1edf \u0111\u1ebfn ti\u1ec1n nh\u00e2n, \u00f4n l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed.  T\u00f4i ng\u1eafm s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng k\u00ednh c\u1ee7a th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1eadc tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o, t\u00f4i nghe ti\u1ebfng k\u00eau:  \u201c\u00d4ng \u2013 C\u1eadu\u201d  nh\u1eefng v\u00e1i ch\u00e0o nh\u1eefng n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi r\u1ea1ng r\u1ee1, c\u00f3 l\u1ebd c\u00f2n v\u01b0\u1edbng v\u1ea5t \u0111\u00e2u \u0111\u00f3 n\u1ed7i h\u1eddn tr\u00e1ch \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 c\u1ed1 t\u00ecnh x\u00f3a \u0111i ch\u1ee7ng t\u1ed9c Champ t\u1eeb th\u1eddi vua Minh M\u1ea1ng trong c\u00e2u:  \u201c The year 1832 brought great tragedy to Champa.  After wiping the country off the map, Emperor Minh Menh pursuued a policy of ethnic cleansing toward the defeated peoples.\u201d<\/p>\n<p>Trong s\u1ef1 suy ngh\u0129 r\u1ea5t \u201c\u0111\u00e0n b\u00e0&#8221; c\u1ee7a t\u00f4i,  \u201cd\u00e2n t\u1ed9c c\u00f3 nhi\u1ec1u anh h\u00f9ng l\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c \u0111au kh\u1ed5\u201d  t\u00f4i kh\u00f4ng nh\u1edb c\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a ai, nh\u01b0ng n\u00f3 \u0111\u00fang q\u00faa, d\u00e2n t\u1ed9c gi\u00e0u c\u00f3 sung s\u01b0\u1edbng nh\u01b0 d\u00e2n t\u1ed9c M\u1ef9, anh h\u00f9ng c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 anh ch\u00e0ng \u0111\u00e1 banh, anh ch\u00e0ng n\u00e9m b\u00f3ng.  Ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfn th\u1eafng ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u0103n c\u1ed7 xe l\u1ecbch s\u1eed, k\u1ebb chi\u1ebfn b\u1ea1i t\u00ecm \u0111\u1ebfn v\u1edbi nhau \u0111\u1ec3 nu\u1ed1i ti\u1ebfc th\u1eddi v\u00e0ng son v\u00e0 ng\u1eadm ng\u00f9i nh\u1eafc nh\u1edf qu\u00e1 kh\u1ee9 \u201ch\u1ed3n v\u1ec1 tr\u00ean th\u00e1p ma.\u201d<\/p>\n<p>Ch\u1ec9 sau 32 n\u0103m l\u00eca qu\u00ea cha \u0111\u1ea5t t\u1ed5, v\u0103n h\u00f3a x\u00e3 h\u1ed9i trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Vi\u1ec7t Nam h\u1ea3i ngo\u1ea1i \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec sau 175 n\u0103m m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, s\u1ef1 t\u00ecm v\u1ec1 b\u1ea3n s\u1eafc d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1eb7c th\u00f9, c\u00f2n g\u1eadp gh\u1ec1nh gian kh\u00f3 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u.<\/p>\n<p>H\u1ecdp l\u1ea1i c\u00f9ng nhau \u0111\u1ec3 c\u00f9ng th\u1ea3o lu\u1eadn m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1, \u0111\u00e3 l\u00e0 tri\u1ec7n son \u0111\u00f3ng d\u1ea5u cho ng\u00e0y l\u1ec5 h\u1ed9i Champa 2007.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u01b0\u1edbc t\u1edbi \u0111\u00e8o ngang b\u00f3ng x\u1ebf t\u00e0 C\u1ecf c\u00e2y chen l\u00e1, \u0111\u00e1 chen hoa Loanh quanh d\u01b0\u1edbi n\u00fai ti\u1ec1u v\u00e0i ch\u00fa L\u00e1c \u0111\u00e1c ven s\u00f4ng ch\u1ee3 m\u1ea5y nh\u00e0 Nh\u1edb n\u01b0\u1edbc \u0111au l\u00f2ng con qu\u1ed1c qu\u1ed1c \u0110au l\u00f2ng m\u1ecfi mi\u1ec7ng c\u00e1i gia gia D\u1eebng ch\u00e2n \u0111\u1ee9ng&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4963,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"post_series":[],"class_list":["post-4958","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tuy-but"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4958","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4958"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4958\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4964,"href":"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4958\/revisions\/4964"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4963"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4958"},{"taxonomy":"post_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/dactrung.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/post_series?post=4958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}