Giòng sông
Mặc Bích
Tâm Thanh kéo màn nhìn ra ngoài trời. Đã hơn 7 giờ. Chưa có nắng nhưng đã sáng. Trời âm u như muốn chuyển mưa. Có tiếng động khẽ. Nàng quay lại. Bà đang lê từng bước ngắn. Cả thân hình nghiêng về một bên gậy chống.
Cứ mỗi buổi sáng Tâm Thanh đưa bà đi một vòng ngoài trời quanh khu hai bà cháu ở, chào xã giao với vài người hàng xóm Mỹ gần đó, chừng nửa giờ lang thang rồi quay trở về và bao giờ cũng ngừng ở sau nhà, bên cạnh con sông để bà ném bánh mì vụn cho đàn vịt hoang. Sau đó Tâm Thanh đến sở làm. Nàng có nguyên ngày làm việc, giao tiếp với bạn bè. Tối về, lại hai bà cháu trong căn nhà nhỏ mà cha mẹ Tâm Thanh đã để lại với thật nhiều kỷ niệm để đôi lúc nàng cứ ngỡ cha mẹ mình vẫn còn sống, chỉ đi đâu vắng.Con đường hôm nay rộng hẳn ra với quá nhiều khoảng trống do đám lá dưới đất để lại. Tâm Thanh cẩn thận chọn những chỗ bằng phẳng để đẩy xe.
Gói bánh mì đã sạch bách. Tiếng vịt kêu quang quác chói tai như tiếng đàn lạc giọng.*
Nửa đêm chợt tỉnh giấc. Không thể nhớ nổi vừa mơ những gì. Chung quanh tối om, chỉ có một vệt sáng nhờ nhờ do chiếc màn khép không kín để hở ra. Tiếng côn trùng vẫn rỉ rả như nhắc nhở về sự có mặt của chúng. Trời chưa lạnh đủ để cướp hết sự sống của những con vật với tiếng kêu đều đặn vang lên rõ mồn một trong đêm khuya. Phải 1, 2 tháng nữa mới thấy bặt tăm để trả lại cho đêm cái mênh mông yên tĩnh đến phát sợ! Tâm Thanh cố không nghĩ đến một điều gì để dỗ giấc ngủ. Nhưng trong bóng đêm hình như con người nàng càng nhỏ bé hơn và muôn ngàn vật thể, sự kiện của ban ngày đua nhau kéo về quấy rối không yên. Từng thứ, từng vật tiếp nối chồng lên nhau, dầy cộm, hỗn độn. Bỗng dưng đâu câu nói của bà lúc ban sáng bên bờ nước lại trở về. Hình như trong thời khắc chạng vạng nửa đêm nửa ngày, người ta tỉnh hơn, và Tâm Thanh cũng thế.
“…Chỗ đó nước sâu lắm. Hụt chân hay đẩy nhẹ là rơi xuống ngay”.
Tại sao bà biết chỗ đó nước sâu lắm? Tại sao lại nói là đẩy nhẹ? Ai đẩy ai? Giọng bà thảng thốt một cách lạ! Những câu hỏi này choán hết mọi hình ảnh khác quanh nàng. Chập chùng đan vào những câu hỏi là đôi mắt đen thui sâu hun hút của bà mà dù thời gian có tàn nhẫn đến đâu vẫn không làm phai nhạt đi được cái màu đen và chiều sâu huyền bí đó. Đôi ngươi đen chiếm gần hết màu trắng còn lại. Nàng lại chạnh nhớ đến cặp mắt mình. Cũng y hệt như thế, làm như cái màu đen kia đã vỡ ra, tràn kín bên ngoài. Nếu nàng có đôi mắt to có lẽ cái màu đen kia sẽ bớt đi. Chỉ vì đôi mắt mình nhỏ quá! Đó là những câu hỏi vớ vẩn. Tâm Thanh tự bảo mình như thế và cố nghĩ đến những điều khác hay trở lại với giấc ngủ. Nhưng làm như giấc ngủ của đêm nay thế là đủ và những câu hỏi kia cứ trở tới trở lui. Nàng mong cho trời mau sáng.
Khi trời he hé sáng cũng là lúc những tiếng râm ran ngoài kia thưa dần. Nhà im phắc. Không nghe thấy tiếng bà húng hắng ho hay khua khoắng gì. Chắc bà còn ngủ say. Những động tác thường nhật được nàng làm rất khẽ khàng. Từ cái vòi nước chảy cũng ri rỉ, đánh răng, rửa mặt, rón rén như kẻ trộm! Tại sao mình lại buồn cười thế nhỉ? Tâm Thanh không muốn đánh thức bà và nàng cũng chán cái giờ giấc quen thuộc như cái đồng hồ của mỗi sáng. Chán những con đường quen thuộc, chán đến từng ổ gà, từng khoảng không gian tụ lại ở góc đường, con dốc sau nhà, xuống hồ… Đấy, đấy, nàng lại sắp sửa bị mấy câu hỏi hồi đêm quấy rầy!
Ngay đến con số cấp cứu 911 mà mãi nàng mới nhớ ra. Nàng chưa tỉnh hồn. Nỗi lo âu choán ngợp làm mắt nàng mọng lên. Bà nằm yên, không mở mắt. Chẳng nói thêm lời nào. Tâm Thanh sợ.Tiếng còi xe cứu thương rúc lên từng hồi, nghe xa xa, rồi cứ rõ dần. Tâm Thanh vội cất những giấy tờ vào ví rồi ra cửa ngóng. Tiếng còi xe, đèn chớp nháy. Buổi sáng sớm mai khét lẹt mùi khói xe, những tiếng động inh tai. Nhưng bà vẫn nằm yên trên giường, không thèm mở mắt ra gọi Tâm Thanh.
*
Bà bị stroke lần nữa. Nặng hơn những lần trước. Hy vọng sống chỉ chừng 20%. Lúc này khi nghe thế, Tâm Thanh tha hồ khóc. Nàng khóc cho bà, cho cả mình nữa. Cho nỗi hiu quạnh mà tất cả mọi người bỏ lại cho nàng. Ba. mẹ, rồi lần này đến phiên bà.
Nàng ngồi bên cạnh bà và nước mắt cứ thế mà chảy ra. Tưởng đâu những giọt nước mắt như mưa ấy sẽ đánh thức bà dậy. Để Tâm Thanh đưa bà về lại nhà, mỗi sáng lại đẩy xe trên đoạn đường quen thuộc mà mới sáng nay nàng chán ngắt khi nghĩ đến những bổn phận! Bà vẫn nằm đó, bất động trong giấc ngủ với hàng bao nhiêu dây cắm trên đầu, trên tay. Có lúc mệt quá, nàng thiếp đi trong giấc ngủ vật vã. Tiếng ú ớ làm nàng tỉnh dậy. Mở choàng mắt. Nàng nhìn bà, trông đợi một điều gì. Bà mấp máy miệng. Những lời gì Tâm Thanh nghe không rõ. Nàng áp mặt sát gần bà, lắng nghe. Chỉ có thế rồi bà mất. Giản dị, nhanh chóng và bất ngờ. Nàng đứng trơ ra đó, không làm gì được. Nàng nhấn nút ở đầu giường. Nhiều người lắm, ra, vào, làm đủ thứ mà bà vẫn cương quyết không trở lại.
*
Căn nhà dường như rộng hơn theo với nỗi hiu quạnh. Tâm Thanh chưa thấy tình yêu đâu cả. Quay đi quay lại chỉ thấy mình. Tất cả những quen thuộc của thời gian trong ngày đều thay đổi. Nàng không còn theo một thứ tự như lúc sống với bà. Những quen thuộc nhàm chán giờ lại trở thành một thiếu vắng lắm lúc đến rợn người. Cái mùi dầu xanh, mùi salonpas bà hay dùng vẫn còn thoang thoảng bám vào đâu đó, không chỉ trong phòng bà mà hình như còn đọng lại trong bếp, phòng khách và có những lúc đứng ở bờ sông sau nhà nàng cũng có cảm tưởng ngửi thấy đuợc cái mùi đó. Tâm Thanh đã nghĩ đến chuyện phải trang hoàng lại nhà cửa, thay đổi hết đi. Điều này chắc có lý và sẽ làm nàng bận rộn. Tốt thôi.
*
Căn nhà sực lên mùi sơn mới. Tâm Thanh phải mở hé cửa vào những ngày cuối tuần khi nàng ở nhà. Màn cửa sẽ thay nhưng phải để dành tiền đã. Nàng tự sơn lấy lại tường và cửa nhưng không may được màn. Nàng gọi Salvation army tống khứ khá nhiều đồ. Căn nhà rộng hẳn ra, mang một vẻ đồng nhất của chỉ một bàn tay và một ý thích, không táp nham như trước. Một khuôn mặt mới, thanh xuân hơn với những decor trẻ trung và Tâm Thanh thấy lòng vui hẳn lên.
Đã sang tháng giêng mà trời đất vẫn làm nũng quá này, chẳng nóng chẳng lạnh, chẳng ra làm sao cả. Hôm thì lạnh, rồi đùng cái ngày mai lại nóng hực lên. Tâm Thanh cứ nhấp nhổm nghĩ đến chuyện ra vườn cây khuân một lô hoa hoét về trồng trước nhà cho… ra vẻ mới luôn thể. Và nàng đã đi mua bao nhiêu là hoa về thật. Sáng thứ bảy, trời không mưa nhưng âm u, Tâm Thanh đã định sẵn trong đầu sẽ trồng những thứ nào ở đâu, thế mà khi xỏ tay vào đôi găng vải thô nàng lại cởi ra và quăng đi. Có bao giờ nàng trồng cây đâu, chỉ có bà. Đã bao lâu nay, nay mới nhớ đến bà! Nỗi nhớ mông lung và xa vời, thoắt ẩn thoắt hiện như một điều gì đã qua lâu lắc nhưng không biến hẳn. Rồi nàng cặm cụi trồng hoa, không găng tay, đầu óc trống không, chỉ thấy đất, hoa và màu sắc.
Toàn là những bất ngờ! Lúc này Tâm mới thấy đôi mắt hơi lồi quen thuộc ở chú giống ai. Giống ông, trong bức ảnh trên bàn thờ trong phòng bà. Quá nhiều câu hỏi chợt đến mà không tiện hỏi. Nàng cứ chấp nhận những điều vừa biết như… những điều đã biết từ lâu.
Có nên xé thư ra xem? Thư của ông gửi riêng cho bà. Nhưng không đọc làm sao biết ý người chết muốn gì? Đã tháo chiếc hộïp thì bóc cả thư cho tiện việc giải quyết vấn đề, Tâm Thanh thấy mình có đủ nguyên cớ để hành động như vậy. Bức thư chỉ có 2 tờ, viết một mặt giấy.
“Lẽ ra phải mặt đối mặt khi nói với em những điều này, nhưng tôi không làm được. Ngay đến chuyện trở lại căn nhà cũ, chỉ đứng ngoài thôi, tôi còn không làm được nữa, huống hồ! Hai mươi lăm năm có làm em nguôi ngoai? Cho tôi tạ lỗi. Em có tin rằng tôi không bao giờ oán giận khi em đẩy tôi xuống sông không? Đúng ra, tôi phải chết lúc đó cho vừa lòng em. Tôi vẫn nghĩ em sẽ giận dữ điên cuồng khi biết tôi đã phản bội em, nhưng không bao giờ ngờ đến hành động cuối cùng ấy. Lúc nhoài người lên khỏi mặt nước tôi còn nhớ đôi mắt và khuôn mặt em. Đôi mắt sâu, nhiều tròng đen hơn tròng trắng và đôi môi mếu xệch hiếm khi thấy làm tôi đau đớn và hình ảnh cuối cùng ấy đã đeo đuổi mãi không thôi. Như thế mặc dù đoạn tuyệt nhưng cái tình giữa đôi ta không tuyệt. Ngay lúc đó tôi thấy mình phải đi thôi, khuất mắt em và con.
Đó là một lỗi lầm về phần tôi. Nhưng như em vẫn từng nói ”Thà có hay không có”. Em đã chọn dùm tôi một lựa chọn. Tôi đã dặn dò nguyện ước cuối cùng là được thiêu. Một nửa tro sẽ giao lại cho em. Để làm gì hả em? Tôi mường tượng em sẽ chậm chạp ra bờ sông sau nhà, đúng chỗ mà em đã đẩy tôi và đổ hết đám tro này xuống cho toại nguyện được ý định đoạn tuyệt. Như thế phần nào tôi cũng tạm yên ổn cho những lỗi lầm của mình”
“Chỗ đó nước sâu lắm! Hụt chân hay đẩy nhẹ là rơi xuống ngay!” Câu nói ngày nào trở lại. Tâm Thanh thấy thương bà, thương cho sự yếu đuối không ngờ ở bà. Phải yếu đuối đến thế nào bà mới hành động như thế. Phần mềm nhất ở một trái tim cứng rắn là một điểm yếu, yếu hơn người ta tưởng. Có bao giờ tưởng tượng một con người như bà lại lụy vì tình đến thế? Mỗi ngày nhìn giòng sông, bà nghĩ gì? Nhớ gì? Nhớ đến hai chữ “đoạn tuyệt” hay nhớ đến chữ “tình”?
Chắc Tâm Thanh sẽ mang bức thư này ra mộ bà đốt rồi trải trên mộ cùng với tro của ông. Chỉ có cái chết mới đưa ông bà trở lại với nhau. Tâm Thanh thấy dễ chịu hẳn. Nàng trở lại ra sân, trồng nốt những luống hoa để mặt tiền nhà thực sự có một cái nhìn khác. Căn nhà ở góc đường cụt này sẽ phải trở nên một căn nhà với mảnh vườn đẹp từ hai bàn tay: bà và cháu. Từ hai người phụ nữ có đôi mắt đen thui, sâu như lòng sông.
Mặc Bích
